Patent żeglarski – akt prawny, określający posiadanie właściwego stopnia żeglarskiego. Dokument ten pozwala pełnić funkcje kapitana jachtów żaglowych.
1 stycznia 2008 roku zostało wprowadzone prawo, umożliwiające prowadzenia jachtu żaglowego bez posiadania zezwolenia. Jednak dotyczy to tylko jednostek o długości do 7,5 m oraz maksymalnej mocy silnika do 10 kW. Polskie prawo egzekwuje wszelkie patenty wydane poza granicami kraju. Instytucją, która nadaję patenty w Polsce jest Polski Związek Żeglarski.
Zdobycie patentu jest nieobowiązkowe, służy przede wszystkim podniesieniu kwalifikacje. Patent pozwala swobodnie prowadzić działalność turystyczną, do której zalicza się czarter jachtów. Posiadanie uprawienia tego typu w niektórych państwach Europy są koniecznością, m.in. na Litwie, Łotwie, w Danii, Holandii (ponad 15 m długości), Niemczech, Szwecji (ponad 12 m długości i 4 szerokości) i Chorwacji.
Certyfikat Międzynarodowej Federacji Szkół Żeglarskich (ISSA) jest także ważnym dokumentem dla żeglarzy. Posiada one podobne funkcje jak patatem, popularnie określany mianem certyfikatu kompetencji. Ów certyfikat uznany jest przez znaczną cześć czarterodawców. Dokumenty o podanym znaczeniu wydaję jeszcze kilka organizacji, m.in brytyjska Royal Yachting Association oraz amerykańska International Yacht Training.